Gmina Drohiczyn

Wśród nadbużańskich gmin pewnego rodzaju prym wiedzie Drohiczyn. To tutaj od 1995 roku znajduje się siedziba Podlaskiego Stowarzyszenia Gmin. Stowarzyszenie to ma na celu opracowanie kompleksowego planu rozwoju należących do niego gmin i intensywnego działania na tym polu. Nacisk w regionie został położony m.in. na rozwój turystyki i ochronę dziedzictwa kulturowego oraz rolnictwo sprzyjające środowisku naturalnemu. Tematy te są ważne dla każdego współczesnego turysty, tak więc nic dziwnego, że uznano je za sprawy priorytetowe.

Gmina jest obszarem typowo rolniczym, jednak z dużym potencjałem turystycznym. Drohiczyn, który jest regionalnym ośrodkiem handlowo-usługowym dla okolicznych wsi, może pochwalić się niemalże majestatycznymi zabytkami sakralnymi. Jest to również spokojna i malownicza miejscowość letniskowa. W miasteczku, wg danych Głównego Urzędu Statystycznego, w roku 2010 zameldowanych było 2028 osób. Na pozostałym obszarze gminy były to natomiast 4593 osoby.

Pomimo swoich niepozornych rozmiarów, Drohiczyn od 1991 roku jest także siedzibą diecezji składającej się z jedenastu dekanatów. W mieście znajdują się aż trzy kościoły i jedna cerkiew. Jest to również miejsce o bogatej historii szkolnictwa, którą obecnie podtrzymują Wyższe Seminarium Duchowne i liceum ogólnokształcące. Infrastrukturę paraturystyczną stanowią tu: muzea regionalne i diecezjalne, ośrodek kultury, biblioteka z dostępem do Internetu dla turystów, restauracja, stacja paliw, ośrodek zdrowia i dwie apteki, posterunek policji oraz bank. Gmina położona jest na skraju Wysoczyzny Drohiczyńskiej i Podlaskiego Przełomu Bugu, dzięki czemu może poszczycić się unikalnymi walorami krajobrazowymi.

Historia osadnictwa na tych terenach zaczyna się co najmniej w X wieku p.n.e. Świadczą o tym ślady osiedla wczesnołużyckiego odkrytego na przedmieściach dzisiejszego Drohiczyna. W okolicy znajdują się także kurhany z VII wieku n.e., będące pamiątką powtórnego osadnictwa na tych ziemiach już w czasach nowożytnych. Natomiast na pierwszą połowę XI wieku datuje się założenie tutaj grodu przez ludność ruską. Na takie pochodzenie miasteczka wskazuje jego nazwa, którą wywodzi się od ruskiego imienia Drogit lub Drohicz. Z chwilą powstania tego warownego grodu znaczenie osady niepomiernie wzrosło, bowiem forteca wraz z Brześciem i Mielnikiem stanowiła dobrą osłonę przed napadami Jaćwingów. Osada ta pełniła również ważną rolę leżąc na skrzyżowaniu szlaków handlowych wiodących z Rusi nad Bałtyk, na Mazowsze i do Polski.

W wieku XII istniało chwilowo nawet księstwo drohiczyńskie, będące w kręgu wpływów Kazimierza Sprawiedliwego. W XIII-tym stuleciu rozpoczął się trwający kilka wieków okres rywalizacji o gród pomiędzy Rusią, Litwą oraz Mazowszem i Polską. W roku 1253 w Drohiczynie miało miejsce wyjątkowe wydarzenie, bowiem koronowano tutaj jedynego króla w dziejach Rusi – księcia Daniela Romanowicza, prawnuka Krzywoustego. Wskazuje to na wielki prestiż miejscowości w tamtym okresie. W ten sposób Drohiczyn wszedł do grona czterech miast koronacyjnych Polski. Największa świetność grodu przypada jednak na XV i XVI wiek. Wtedy to, w 1498 roku Drohiczyn uzyskał prawo magdeburskie od księcia Aleksandra Jagiellończyka, syna Kazimierza. Prawo to zezwalało na cztery jarmarki rocznie, budowę ratusza, urządzenie jatki, postrzygalni sukna i łaźni. Na początku XVII wieku w miasteczku istniały trzy kościoły, pięć cerkwi i cztery klasztory, w tym dwa katolickie. Znajdował się tu również szpital, apteka i szkoła. Ten pomyślny okres rozwoju został przerwany w 1657 roku przez wojska Rakoczego w czasie potopu szwedzkiego. Zniszczono wówczas zabudowę, w tym zamek starostów królewskich, a miasto utraciło 68% mieszkańców. Później, w okresie wojny północnej, przechodziły tędy liczne wojska niszcząc zasiewy, w 1710 wybuchła epidemia dżumy, a w 1714 miasto nawiedził głód. W następstwie tych wydarzeń wiek XVIII był czasem odbudowy i remontów drohiczyńskich świątyń. Choć Drohiczyn pozbawiono dawnej świetności, to zasłynął w tym czasie ze względu na swoje szkoły. Jedną prowadzoną przez franciszkanów i drugą jezuicką, która następnie została przekształcona w Collegium Nobilium. W drugiej połowie XIX wieku Drohiczyn był na tyle oddalony od kolei i nowych ośrodków przemysłu, że stał się miastem typowo rolniczym, będącym jedynie lokalnym ośrodkiem handlu i rzemiosła. W tym czasie bardzo zmalała liczba mieszkańców – w 1857 roku odnotowano ich jedynie 835.

Napływ ludności żydowskiej na początku XX sprawił, że miasto znów zamieszkiwało około 2000 osób. Przed II wojną światową ta liczba wzrosła już do 3000. Niestety wybuch wojny przyniósł miastu kolejne nieszczęścia i zniszczenia. W 1939 roku Drohiczyn znalazł się pod okupacją sowiecką. Dla mieszkańców oznaczało to wysiedlenie ze strefy nadgranicznej, w której znalazło się miasto. Większość domów w pasie 800 metrów od Bugu zostało rozebranych, a wiele cennych zabytków architektury drewnianej bezpowrotnie zniszczono. M.in. pod topór poszedł XVII-wieczny dworek modrzewiowy, w którym w 1812 roku gościł Napoleon Bonaparte. Na ewakuację świątyń przeznaczono tylko 3 godziny. W tak krótkim czasie udało się uratować jedynie sprzęt liturgiczny, kilka najcenniejszych obrazów oraz rzeźb. Wyjątkowym sukcesem było zdemontowanie zabytkowych dzwonów, które następnie zostały w tajemnicy zakopane przez parafian we wsi Runice. Opuszczone świątynie zostały bardzo szybko zdewastowane przez radzieckich żołnierzy. Urządzono w nich strzelnice, stajnie i latryny, palono bezcenne archiwa i biblioteki klasztorne.

22 czerwca 1941 roku, w pierwszym dniu wojny III Rzeszy ze Związkiem Radzieckim na tym terenie, spłonęła drohiczyńska synagoga wzniesiona w XIX wieku. Po zdobyciu miasta Niemcy natychmiast umieścili około 700 Żydów w getcie. Rok później, 2 listopada 1942 roku getto to zostało zlikwidowane, a ludność żydowską wywieziono do obozu w Treblince. Okupacja niemiecka trwała do lipca 1944 roku. Wtedy powrócili żołnierze radzieccy i zaczęły się ponowne wysyłki do łagrów w ramach represji wobec członków podziemia.

Od 1964 roku bardzo aktywnie działa tutaj Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Drohickiej. W roku 1966 w ramach uroczystości milenijnych miasto odwiedził ksiądz prymas kardynał Stefan Wyszyński i ówczesny ksiądz arcybiskup Karol Wojtyła. Natomiast 10 czerwca 1999 roku w Drohiczynie odbyło się spotkanie ekumeniczne z papieżem Janem Pawłem II.

Drohiczyn może wydawać się na pierwszy rzut oka niepozornym miasteczkiem. Zupełnie inne wrażenie sprawia, gdy spojrzy się na miejscowość od strony Bugu. Rozciąga się stąd przepiękna panorama, której dominanty stanowią Góra Zamkowa, Collegium Nobilium oraz katedra. Wspomniana Góra Zamkowa wznosi się na kilkadziesiąt metrów ponad poziom Bugu. Znajdują się na niej pozostałości wczesnośredniowiecznego grodziska, obecnie już prawie zupełnie zniszczonego przez rzekę, która stale podmywa skarpę. Dobrze zachowana jest natomiast fosa oddzielająca je od miasteczka. Są to obecnie miejsca bezcennych wykopalisk archeologicznych. Przed II wojną światową odnaleziono tutaj kilkaset bezcennych dirhem arabskich z VIII i IX wieku. Na terenie grodziska zbudowano najprawdopodobniej w XV wieku zamek książąt mazowieckich lub Jagiellonów na miejscu wcześniejszego drewnianego grodu. W wieku XVII istniał tutaj dwór królewski, w którym mieścił się sąd. Zabudowania zostały jednak zniszczone w trakcie potopu szwedzkiego. Brak późniejszej opieki i osuwanie się góry doprowadziło do całkowitej ruiny założenia. Pod koniec XIX wieku widoczne były jeszcze pozostałości korytarza zamkowego, jednak do czasów obecnych nie pozostał po nim nawet ślad. Sama Góra Zamkowa również stanowi tylko niewielką część istniejącego kiedyś masywu. Obecnie na szczycie znajduje się obelisk wzniesiony w 1928 roku w dziesiątą rocznicę odzyskania niepodległości. Jest to również wspaniały punkt widokowy, z którego można podziwiać malownicze zakole Bugu z przybrzeżnymi szuwarami oraz rozległymi łąkami zalewowymi na drugim brzegu.

Po zejściu ze wzniesienia, kierując się ulicą Zamkową trafia się na dawny rynek. W jego południowo-wschodnim rogu stoi murowana cerkiew prawosławna pod wezwaniem Świętego Mikołaja Cudotwórcy. Jej budowę rozpoczęto w 1792 roku z fundacji Konstancji z Kuczyńskich i jej męża Jakuba Ciecierskiego. Pierwotnie była to cerkiew unicka pod wezwaniem Świętej Trójcy i przynależała do monasteru zakonu bazylianów wzniesionego obok. W roku 1826, ze względu na brak zakonników, budynki przekazano duchowieństwu świeckiemu. Od 1839 roku wraz z likwidacją unii w Cesarstwie Rosyjskim, cerkiew przekształcono w prawosławną. Dziewięć lat później przebudowano ją w stylu klasycystycznym, dodano kopułki, usunięto boczne ołtarze, ambonę i organy. W drugiej połowie XIX wieku rozebrano natomiast pobazyliański monaster. Zabytkowe wyposażenie świątyni stanowi m.in. ikonostas z końca XIX wieku sprowadzony w 1968 roku z cerkwi w Bielsku Podlaskim. Wyróżnia się w nim cenne ikony: Świętego Michała Archanioła z przełomu XVI i XVII wieku na drzwiach diakońskich, Świętej Barbary z drugiej połowy XVII wieku, Matki Bożej z Dzieciątkiem z 1640 roku, Świętego Mikołaja Cudotwórcy z drugiej połowy XVII wieku i Zesłanie Ducha Świętego z 1668 roku. Wyposażenie stanowią również dwa feretrony barokowe – jeden z około 1700 roku z obrazem Matki Boskiej Szkaplerzowej i Chrystusa Salwatora oraz drugi kupiony w 1808 roku z kościoła parafialnego w Siemiatyczach. Przed cerkwią znajduje się murowana brama z końca XVII wieku, a na dzwonnicy barokowy dzwon z XVII wieku z inskrypcją łacińską.

Do północno-wschodniego narożnika rynku przylega okazały, barokowy zespół klasztoru franciszkanów stanowiący najcenniejszy zabytek architektoniczny Drohiczyna. W jego skład wchodzi kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, dzwonnica i budynki klasztorne. Świątynia powstała ze składek miejscowej szlachty w latach 1682-1715 ponoć na miejscu drewnianego kościoła z 1400 roku. Obecnie jest to trójnawowa bazylika na planie prostokąta. Monumentalną fasadę wieńczy półkoliście zamknięty fronton, a potężne spływy wolutowe łączą wysoką część środkową z niskimi bocznymi. We wnętrzu znajduje się Kaplica Loretańska z 1695 roku z rokokowym ołtarzem z roku 1774. Stiukowy rokokowy ołtarz główny pochodzi z lat 1762-64. Ołtarze przy filarach tęczowych powstały natomiast w latach 1770-74. Znajdują się w nich cenne obrazy – w lewym Wizja Świętego Antoniego z 1775 roku, a w prawym Święty Franciszek z 1774.

Kiedy w 1832 roku nastąpiła kasata zakonu, kościół przebudowano na cerkiew, a do klasztoru tymczasowo wprowadziły się mniszki prawosławne. W wieku XIX świątynia była mocno zdewastowana, więc po odzyskaniu niepodległości zawiązał się komitet odbudowy kościoła. Niestety w czasie okupacji sowieckiej wnętrze znów zostało splądrowane, a trzydniowy pożar w 1941 roku zniszczył poszycie kościoła i dzwonnicy. Kolejna odbudowa była możliwa jedynie dzięki aktywnej postawie duchownych i mieszkańców Drohiczyna. Prace rekonstrukcyjne trwały aż do 1963 roku.

Tuż obok kościoła stoi potężna trzykondygnacyjna wieża – dzwonnica z około 1770 roku nakryta barokowym hełmem. Przyległy do świątyni jest również zespół budynków klasztoru z prostokątnym dziedzińcem pośrodku. Zbudowany został on z fundacji chorążego ziemi bielskiej Marcina Kuczyńskiego. Po powstaniu listopadowym i kasacji zakonu klasztorne budynki służyły m.in. za koszary. W roku 1889 zamieniono je na szkołę, która po I wojnie światowej została wyremontowana i umieszczono w niej gimnazjum a później liceum. Obecnie szkołę przeniesiono do nowego budynku, a pozbawione cech stylowych poklasztorne budynki służą za internat dla uczniów.

W innym skrzydle pofranciszkańskiego klasztoru mieści się Archiwum i Muzeum Diecezjalne. W jego zbiorach znajdują się dokumenty królów Władysława IV, Jana Kazimierza, Augusta II Mocnego. Podziwiać można też atlas geograficzny z 1648 roku z mapami całego świata. W innych salach znajdują się argentalia, czyli przedmioty ze srebra, a wśród nich kielichy, relikwiarze, wspaniałe zdobione monstrancje Jabłonowskich, Sapiehów i Radziwiłłów oraz pacyfikały, tace, lichtarze. Na stojakach można podziwiać haftowane ornaty, a w gablotach pastorały biskupa Zygmunta Łozińskiego i papieża Piusa XII. Jest tutaj również sala papieska, w której umieszczono fotel na którym siedział Jan Paweł II w trakcie swojej wizyty w Drohiczynie, a poza tym obrazy, pamiątkowe medale i monety, okolicznościowe znaczki oraz pocztówki.

Niewiele młodszy od franciszkańskiego jest zespół klasztorny jezuitów. W jego skład wchodzi kościół katedralny, klasztor i kolegium. Katedra Świętej Trójcy została wybudowana w latach 1696-1709. Pierwotnie stał w tym miejscu kościół ufundowany przez Władysława Jagiełłę w 1392 roku. W 1657 roku przekazano parafię jezuitom i wówczas została wybudowana obecna świątynia. Jest to trójnawowa bazylika z piętrową kruchtą i zamkniętym półkoliście prezbiterium. Wyposażenie ufundował kasztelan podlaski Wiktoryn Kuczyński. W wieku XVIII w kościele odbywały się wojewódzkie i ziemskie sejmiki szlachty podlaskiej. Po kasacie zakonu jezuitów parafia została przekazana w roku 1781 zakonowi pijarów. Kościół został zniszczony w czasie I wojny światowej, a po odbudowie powtórnie zdewastowano go w latach 1939-40. Wojska rosyjskie zniszczyły wówczas czternaście ołtarzy, dębowe konfesjonały i ławki, barokową ambonę, epitafia miejscowej szlachty i liczne obrazy. Sprofanowano również trumny fundatorów kościoła i innych złożonych w krypcie.

Do czasów obecnych we wnętrzu zachował się późnogotycki krucyfiks z przełomu XVI i XVII wieku, XVIII-wieczna barokowa rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego, późnorenesansowa chrzcielnica w kształcie kielicha z początku XVII wieku, rokokowa monstrancja z 1786 roku, oraz obrazy z pierwszej połowy XVII wieku – Świętej Trójcy w ołtarzu głównym i Zwiastowania w nawie bocznej.

Katedra stoi pośrodku dziedzińca otoczonego przez budynki dawnego klasztoru oraz kolegium. Zabudowania klasztorne wykorzystywane są obecnie na siedzibę kurii biskupiej. W jej wnętrzach zgromadzono liczne cenne obrazy. Podziwiać tu można „Ukrzyżowanie” z pierwszej połowy XVI wieku, oraz drugie płótno o tym samym tytule z pierwszej połowy XVII wieku, a także „Gniew Chrystusa” z około 1640 roku, „Święty Franciszek w otoczeniu świętych polskich” z końca XVII wieku, portret Mikołaja Krzysztofa Radziwiłła „Sierotki” z początku XVII wieku, portret Konstancji z Kuczyńskich Ciecierskiej z drugiej połowy XVIII wieku oraz barokowe portrety trumienne chorążego ziemi bielskiej Marcina Kuczyńskiego i Ignacego Urbańskiego z połowy XVIII wieku.

W dawnym gmachu kolegium jezuickiego wybudowanym w latach 1746-51 znajduje się obecnie Seminarium Duchowne.

Trzecim z drohiczyńskich kościołów jest kościół benedyktynek pod wezwaniem Wszystkich Świętych. Powstał on w latach 1733-38 z fundacji Wiktoryna Kuczyńskiego i jego brata Marcina. W skład barokowego zespołu wchodził również klasztor. Zakonnice zajmowały się nauczaniem dziewcząt ze środowiska szlacheckiego. Pomagały również mieszkańcom Drohiczyna podczas licznych klęsk i nieszczęść. Od początku istnienia przy klasztorze działał szpital i apteka. Siostry udzielały się także podczas wielkiej epidemii dżumy w 1710 roku, kiedy to leczyły chorych i organizowały żywność dla głodujących. Klasztor został zamknięty 1856 roku przez władze carskie za prowadzenie szkoły polskiej. Kilka zakonnic pozostało tu jednak do 1864 roku, a w trakcie powstania styczniowego ukrywały powstańców i pielęgnowały rannych i chorych. Zabudowania klasztorne ostatecznie rozebrano a benedyktynki powróciły tu dopiero w 1957 roku i w późniejszych latach odbudowały zabudowania klasztorne, jednak już bez cech stylowych.

Kościół wzniesiony wg projektu wybitnego architekta Jakuba Fontany jest jednonawowy, bez wieży. Wyróżnia go przepiękna fasada o plastycznej linii, z dwoma ustawionymi pod kątem do części środkowej skrzydłami bocznymi. Zwieńczona jest ona rozbudowanym szczytem ze spływami wolutowymi. Na międzynarodowej wystawie zabytków w 1936 roku, właśnie dzięki tej fasadzie, kościół drohiczyńskich benedyktynek otrzymał pierwszą nagrodę. Na skutek wojennych zniszczeń wnętrze ma wciąż bardzo skromny wystrój. Jego najcenniejsze elementy stanowią trzy rzeźby barokowe: Chrystusa Bolesnego, Świętego Jana Chrzciciela i Świętego Marka Ewangelisty, a także monstrancja z 1780 roku, obraz Świętego Benedykta z początku XVII wieku i krucyfiks z pierwszej połowy XVIII wieku z ołtarza głównego.

Przed kościołem benedyktynek znajduje się Grób Nieznanego Żołnierza. Na rynku w 1919 roku ustawiono pomnik na pamiątkę odzyskania niepodległości, natomiast na cmentarzu parafialnym stoi pomnik lotników polskich poległych w 1939 roku i pochowanych tutaj. Przy zbiegu ulic Świętojańskiej i Mieszka I można obejrzeć kapliczkę barokową z figurą św. Jana Nepomucena z XVIII wieku.

Około 2 km za miastem na południowy-wschód od centrum na wzniesieniu nad Bugiem znajduje się założony w XVI wieku cmentarz żydowski. Kirkut został zniszczony w czasie II wojny światowej oraz w latach późniejszych. Od wielu lat nekropolia stoi zaniedbana, nie prowadzi się tu żadnych prac restauracyjnych i pielęgnacyjnych, brak również oznakowania dojścia na cmentarz. Groby i macewy są pozarastane trawami i mchem, jednak w 2011 roku można było odnaleźć około 50 nagrobków, w większości wykonanych z polnych kamieni granitowych. Obecnie jest to jedyna pamiątka po mieszkających tu kiedyś Żydach, którzy jeszcze w okresie międzywojennym stanowili ok. 1/3 mieszkańców Drohiczyna.

W poszukiwaniu innych zabytków warto się wybrać do okolicznych wsi. W Arbasach np. można zobaczyć barokową kapliczkę z drugiej połowy XVIII wieku. Jest to konstrukcja murowana, cylindryczna, nakryta stożkowym ceramicznym daszkiem. We wsi znajduje się również drewniany młyn motorowy z 1909 roku, a także przykłady drewnianego budownictwa z przełomu XIX i XX wieku.

Warto również obejrzeć zabytkowy kościół pod wezwaniem Świętych Piotra i Pawła w Śledzianowie. Pierwsza murowana świątynia w tym miejscu powstała pod koniec XVIII wieku. W roku 1886 kościół został zamknięty z rozkazu cara Aleksandra III. Uczęszczający do niego parafianie zerwali jednak plomby i dalej go użytkowali. Doprowadziło to ostatecznie do zburzenia świątyni w roku 1892. Tymczasowa kaplica powstała w 1916 roku, a sześć lat później rozpoczęto budowę nowego murowanego kościoła. Zachował się ołtarz główny z XVII wieku, który teraz można podziwiać wewnątrz. Obok świątyni stoi drewniana dzwonnica z 1916 roku oraz plebania zbudowana w latach 1917-19 z gruzów starego kościoła.

Natomiast we wsi Miłkowice Maćki stoi drewniany kościół parafialny pod wezwaniem Świętego Rocha. Został on ufundowany w 1811 roku przez Jana Augustyna Smorczewskiego. We wnętrzu świątyni znajduje się zabytkowa ambona z XVII wieku przeniesiona tutaj z Sadów, gdy tamtejszą parafię zlikwidowano w ramach represji po powstaniu styczniowym. Na przykościelnym cmentarzu znajduje się kaplica grobowa rodu Smorczewskich z 1822 roku, a także kapliczka barokowa z pierwszej połowy XVIII wieku. Obok kościoła stoi drewniana dzwonnica konstrukcji słupowej z 1864 roku.

W wsi Narojki warto zobaczyć prawosławną cerkiew parafialną pod wezwaniem Świętych Kosmy i Damiana. Świątynia powstała w latach 1865-66 i jest murowana z kamienia, orientowana, trójdzielna, o dachach krytych blachą z kopułkami. Jej wyposażenie stanowią barokowe XIX i XX-wieczne przedmioty.

W Tonkielach, we wsi położonej nad Bugiem, znajduje się cmentarz wojenny, na którym pochowano zbiorowo 25 tysięcy osób. Było to miejsce straceń jeńców z obozu w Suchożebrach. W okresie od lipca do grudnia 1941 roku Niemcy rozstrzelali tu 10 tysięcy jeńców sowieckich. Zamordowano tu również około 15 tysięcy cywilnej ludności polskiej i żydowskiej. Na miejscu kaźni ustawiono symboliczne 24 małe pomniki oraz obelisk.

Najstarszy kościół na terenie gminy, poza samym Drohiczynem, znajduje się w Ostrożanach. Jest to obecnie wieś pielgrzymkowa, założona przez braci Bartłomieja i Dadźboga Ostrożańskich, którzy w 1450 roku ufundowali tu pierwszy kościół. W latach 1756-58 w miejscu starej świątyni powstała nowa drewniana pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny z fundacji stolnika drohickiego Ignacego Ciecierskiego. W ołtarzu głównym umieszczony jest wizerunek Matki Bożej Ostrożańskiej, namalowany około 1661 roku, a już od 1666 wzmiankowany jako cudowny. W roku 1710 miało miejsce cudowne ocalenie parafii przed epidemią i od tego czasu prowadzony jest oficjalny rejestr cudów. 5 lipca 1987 roku obraz ten został ukoronowany papieskimi koronami przez księdza kardynała Józefa Glempa, prymasa Polski. Z drugiej połowy XVIII wieku pochodzi barokowy ołtarz główny, a z roku ok. 1780 jest wyjątkowa ambona w kształcie łodzi. Przy świątyni stoi klasycystyczna dwukondygnacyjna dzwonnica z 1816 roku, a na cmentarzu zobaczyć można zabytkowe krzyże i nagrobki.

Na ternie gminy można także odnaleźć liczne schrony bojowe – tzw. zęby Stalina, wchodzące w skład Linii Mołotowa. Jeden z nich znajduje się np. około 3 km za Drohiczynem przy szosie do Mielnika. Kilka z nich obejrzeć można również w okolicy wsi Zajęczniki i Minczewo.

Ukształtowanie terenu, na którym rozwijało się osadnictwo, formował Bug wraz z siecią swoich niewielkich dopływów. Stąd na tym obszarze odnaleźć można wiele suchych, głębszych lub płytszych jarów. Dolinę Bugu w okolicy Drohiczyna cechuje asymetryczny profil. Północny brzeg stromą skarpą opada do wody, a południowy jest niski. Związane jest to z postojem lądolodu w fazie mielnickiej. Wykształciła się wówczas morena czołowa, z której wysokich krawędzi można obecnie podziwiać rozległą panoramę nadbużańską. Niewątpliwym walorem przyrodniczo-krajobrazowym jest w gminie sam Bug. Jego naturalne koryto z licznymi skarpami, mieliznami, wysepkami i pięknymi starorzeczami decyduje o wyjątkowości rzeki na tle innych w naszym kraju, a nawet Europie.

W gminie znajduje się wiele terenów rekreacyjnych. Najatrakcyjniejsze są pod tym względem oczywiście obszary wzdłuż rzeki. Poza podziwianiem widoków można wypożyczyć kajaki, popływać statkiem lub odbyć rejs dużą łodzią desantową. Rzeka jest również wspaniałym miejscem połowów zarówno dla zawodowych wędkarzy jak i zwykłych amatorów. Tereny zachęcają również do uprawiania turystyki rowerowej. Chociaż baza noclegowa jest skromna, to jednak zachęca niewygórowanymi cenami. W samym Drohiczynie znajduje się kilkanaście pokoi gościnnych, a w okolicznych wsiach funkcjonuje już kilka gospodarstw agroturystycznych. Do dyspozycji gości są również dwa domki całoroczne – Leśniczówka i Gajówka. Informacji turystycznej można zasięgnąć w Urzędzie Miejskim, Miejsko-Gminnym Ośrodku Kultury lub w Bibliotece Publicznej, w której jest stały dostęp do Internetu dla turystów. Zaplecze gastronomiczne stanowią dwie restauracje w miasteczku oraz karczma „Stara Baśń”.

Wspomniana karczma leży nad brzegiem Bugu, u stóp Góry Zamkowej. Można w niej spróbować ciekawych dań z kuchni regionalnej i słowiańskiej. Bardziej istotny jest jednak fakt, że właściciele są miłośnikami tradycji słowiańskich i organizują kilka imprez poświęconych tej tematyce. Jedną z nich jest VII już w tym roku Zlot Wojowników Słowian, Wikingów i Bałtów. Innym wydarzeniem kulturalnym regionu są Dni Drohiczyna organizowane na koniec lipca. Podczas nich można posłuchać wspaniałych koncertów muzyki poważnej odbywających się w kościele pofranciszkańskim. Interesujące jest również prawosławne Święto Jordanu obchodzone 19 stycznia. Nad Bug udaje się wówczas procesja z drohiczyńskiej cerkwi, a woda w rzece zostaje poświęcona przez trzykrotne zanurzenie w wodzie złoconego krzyża.

Szukając dodatkowych atrakcji i ciekawostek warto odwiedzić  Nadbużański Park Historyczno–Kulturowy: “Bug – pogranicze kultur i religii”, gdzie eksponowane są zbiory z dziedziny  archeologii, etnografii, wystawa zabytkowych motocykli, oraz starych kajaków. Na zewnątrz, dzięki tablicom historycznym, zapoznać się można z historią prastarego Drohiczyna. Muzeum można zwiedzać w weekendy w okresie letnim.

Drohiczyn znany jest z literatury polskiej. Pisał o nim Henryk Sienkiewicz, Józef Ignacy Kraszewski, Stefan Żeromski i Barbara Wachowicz. Miasteczko i nadbużańskie plenery pojawiły się również w znanych filmach. Kręcono tutaj ujęcia do „Nad Niemnem”, Andrzej Wajda utrwalił Górę Zamkową w „Kronikach wypadków miłosnych” oraz „Pannach z Wilka”. Natomiast pofranciszkańskie zabudowania klasztorne kręcone były do filmu Jerzego Łukaszewicza „Faustyna”. Wykorzystano także ujęcia rozlewisk Bugu, wnętrz kościołów i tutejszych uliczek.

W jednym ze wspomnianych dzieł Wajdy wystąpił Daniel Olbrychski, który wychował się właśnie w Drohiczynie.

Niedawno w miasteczku kręcono również jeden z odcinków popularnego serialu „Ojciec Mateusz” z Arturem Żmijewskim. Wizyta serialu na Podlasiu to jeden z elementów projektu „Bug – rajem dla turysty” do którego oprócz Drohiczyna należą gminy: Mielnik, Siemiatycze, Perlejewo, Konstantynów oraz Sarnaki i Korczew. Warto dodać, że w ramach tego projektu sfinansowane zostaną również trzy promy, szlak rowerowy wzdłuż rzeki Bug długości ok. 50 km, wiaty dla turystów oraz siedem przystani kajakowych.

Nic dziwnego, że władze starają się wypromować region w każdy możliwy sposób. Wspaniałe położenie, czyste środowisko naturalne, a do tego zabytki z kilkoma perełkami architektury stwarzają warunki, by tereny te stały się popularnym miejscem turystycznym i wypoczynkowym. Cisza i spokój kościołów oraz piękno nadbużańskiej przyrody potrafią ukoić zszargane nerwy, a tego właśnie potrzebujemy w pędzącym życiu codziennym. Warto więc odwiedzić te strony chociaż na kilka godzin.

Projekt "Bug - Raj dla turysty" współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.